Opisując klimat miejsca tak względnie małego jak Karsiborska Kępa trudno jest skupić się wyłącznie na tym miejscu. Same właściwości klimatu zobowiązują do jego charakterystyki na nieco szerszym obszarze. Jeśli chodzi o Kępę najbliższym jej obszarem, dobrze opisanym w różnych źródłach jest okolica Świnoujścia z wpływami morza i Zalewu Szczecińskiego. Właśnie taki opis zamieściliśmy poniżej.
Według regionalnego podziału klimatycznego Prawdzica omawiany obszar leży w krainie - Zalew Szczeciński [...]. Podział ten opiera się na analizie morfologii, hipsometrii i pokrycia terenu. Wyróżnia on na terenie regionu szczecińskiego osiem krain klimatycznych w tym wspomnianą Zalew Szczeciński, oznaczenie - I. (Prawdzic 1961).
Kraina Zalewu Szczecińskiego - obejmuje wyspę Wolin i Uznam oraz południowy i wschodni pas terenu nad Zalewem Szczecińskim [... w tym Deltę Świny z Karsiborską Kępą]. W krainie tej występują największe na terenie województwa wpływy morskie, a w związku z tym - najmniejsze ekstrema termiczne i dobowe amplitudy temperatur, średnio 8-9,5 st. w okresie maj-lipiec, największe ilości dni z odwilżą w miesiącach zimowych ponad 45 dni, oraz najkrótsze zimy, 34-50 dni, których początek przypada dopiero po 10 stycznia.
Średnia roczna temperatura jest tu wysoka 8-8,1 st., natomiast stosunkowo niska jest średnia temperatura okresu maj-lipiec, 14,5-15,2 st., niewielka ilość dni gorących, 10-16 dni w roku i dni przymrozkowych, 90-95 dni oraz mała ilość dni z pokrywą śniegową, poniżej 40.
Występuje tu dość duże zróżnicowanie rocznych sum opadów atmosferycznych np. ponad 600 mm w okolicy Świnoujścia i 550 mm nad południową częścią Zalewu. Opady okresu maj-lipiec są raczej skąpe i wynoszą 170-180 mm. Duża wilgotność powietrza, 75-79 % w okresie maj-lipiec i bardzo mały niedosyt wilgotności kompensują w dużym stopniu niedobór opadów w tym okresie.
Mamy tu dużą częstotliwość dni z silnymi wiatrami, średnio ok. 49 dni w roku, oraz dni pogodnych, 35-40 dni w roku. Nieco opóźniony jest okres wegetacyjny, początek średnio między 2-5. kwietnia, ale za to najpóźniej się kończący, po 7. listopada, dzięki czemu jest stosunkowo długi, 215-220 dni.
W opracowaniu...
W opracowaniu...
W opracowaniu...
Świnoujście określane jest mianem miasta położonego na 44 wyspach. Każdy z mieszkańców na pewno zna przynajmniej dwie największe - Uznam i Wolin, może również Karsibór. Niewiele jednak osób może coś powiedzieć o pozostałych, tworzących Deltę Świny, wyspach. W niniejszym artykule chciałbym przedstawić jedną z nich, nieco odmienną od pozostałych - Karsiborską Kępę.
Wyspa ta, o wielkości około 300 ha, położona jest na północ od wyspy Karsibór, oddzielona od niej kanałem o nazwie Rzecki Nurt. Należy do większych spośród wysp Delty. Od pozostałych odróżnia się tym faktem, że otoczona jest wałem zabezpieczającym przed zalaniem wodami Świny. Przez wiele lat pozwalało to na prowadzenie tu gospodarki pastwiskowej. Z tego też powodu wyspę pokrywa sieć rowów z ujściem do Rzeckiego Nurtu - poprzez stację pomp.
Współczesny krajobraz wyspy jest dziełem człowieka. Kształtowany przez wiele lat wspomnianym wypasem bydła i koni. Całość obszaru jest płaska z niewielkim obniżeniem w kierunku wschodnim. Niegdyś w całości, obecnie w części zachodniej, pokryta pastwiskami lub łąkami. Spadek ilości zwierząt wypasanych na wyspie spowodował, że na jej znacznej części (wschodniej i południowo-wschodniej) zaczęła wkraczać zwartym łanem trzcina, powodując stopniową zmianę krajobrazu.
Charakter prowadzonej gospodarki pozwalał na osiedlanie się tutaj lub zatrzymywanie w okresie wędrówek, licznych i różnorodnych gatunkowo stad ptaków. Zwierzęta te stanowiły i stanowią ważny element przyrody Delty Świny, charakterystyczne są zwłaszcza ptaki z grupy siewkowców - preferujące wilgotne lub podmokłe pastwiska.
Wspomniane zmiany w gospodarowaniu na wyspie zapoczątkowały, oprócz wymienionej ekspansji trzciny, przemiany w strukturze roślinności pastwisk. Rozwinęły się trawy kępiaste i inne gatunki o mniejszej wartości jak np. sity. Dalsza sukcesja w tym kierunku może spowodować, że teren ten stanie się mało atrakcyjny lub wręcz niedostępny dla pewnych, cennych, gatunków ptaków.
W dzisiejszej strukturze zagospodarowania terenu wyspy możemy wyróżnić trzy zasadnicze typy gospodarki: obejmujący największą powierzchnię rezerwat Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, wykorzystywane przemysłowo trzcinowiska w części północno- i południowo-wschodniej oraz prywatne pastwiska i łąki.
Wspomniany rezerwat powołany został w 1993 r. przez OTOP (pozarządową organizację zajmującą się ochroną ptaków w Polsce) i stanowi przy powierzchni ok. 180 ha - 60 % wyspy. Jest dostępny dla wszystkich zainteresowanych ochroną i podpatrywaniem ptaków. W rezerwacie wprowadzono tzw. ochronę czynną, oznacza to, że prowadzi się tu odpowiednią gospodarkę, dostosowaną do celów rezerwatu - ochrony siedlisk ptaków.
OTOP stara się również wykupić pozostałe tereny wyspy aby powiększyć rezerwat. Ma to na celu objęcie ochroną całej wyspy. Obecnie na wielu prywatnych działkach (wymienionych pastwiskach i łąkach) nie prowadzi się żadnej gospodarki pozwalając zarastać im kępiastymi trawami, sitem czy nawet trzciną. Prowadzi to do obniżenia walorów tych miejsc i z czasem bardzo utrudni przywrócenie ich do poprzedniego stanu.
Głównymi gatunkami ptaków chronionych w rezerwacie są wodniczka, gatunek zagrożony w skali światowej, oraz biegus zmienny. Poza nimi w rezerwacie i okolicy można spotkać ponad 140 gatunków ptaków gniazdujących i wiele przelatujących wiosną i jesienią a także tu zimujących. Można tu wymienić: bielika, kanię rdzawą, błotniaki, ohara, płaskonosa, rożeńca, bataliona, dzikie gęsi, tracze, łabędzie krzykliwe, czaple siwe, bociany białe i czarne, żurawie, trzciniaki, pliszki żółte i wiele innych.
Tereny rezerwatu to także miejsce występowania ciekawych gatunków roślin. Ze względu na obecność słonawych wód Delty Świny, zwłaszcza podczas tzw. cofek, również gleby Karsiborskiej Kępy zawierają pewne ilości soli. Dzięki temu odnajdziemy tu takie gatunki halofilne (słonolubne) jak: babka nadmorska, sit Gerarda, babka pierzasta, świbka morska czy mlecznik nadmorski.
Zachowanie opisanych walorów ornitologicznych i botanicznych Karsiborskiej Kępy wymaga podejmowania działań ochronnych, wykonywania wspomnianej gospodarki rezerwatowej. Oczywiście na razie odnosi się ona do terenów należących do OTOP. Najważniejsze metody ochrony to: prowadzenie wypasu bydła i koni na zasadzie dzierżawy rolnikom pastwisk a także koszenie niedojadów i łąk - zapewnić ma to dobre siedliska dla ptaków z grupy siewkowców, czyli nisko zgryzione wilgotne pastwiska; osłabienie trzciny poprzez jej koszenie w okresie lipca/sierpnia - zapewnić ma to dobre siedliska lęgowe dla wodniczki (niska i rzadka trzcina) i chronić inne tereny przed trzciną; odbudowa systemu melioracyjnego i budowa stacji nawadniania słonawymi wodami Świny - zapewnić ma to ochronę słonolubnych roślin i uzupełnienie wody w okresie lata.
Oczywiście na wszystkie te czynności potrzebne są niemałe środki finansowe. Od skuteczności prowadzonych prac zależy zachowanie charakteru tego miejsca. Utrzymanie rezerwatu może przyciągać wiele osób interesujacych się ptakami, zarówno z kraju jak i z zagranicy. Z tą myślą OTOP postanowiło zlokalizować na wyspie Karsibór Centrum Edukacyjne i biuro rezerwatu dla gości i mieszkańców miasta. Kwestią otwartą pozostaje zgromadzenie odpowiednich środków lub pozyskanie sponsorów.
Być może zainteresują się tym lokalne firmy, które później korzystały by z centrum i rezerwatu na ulgowych zasadach. Być może zainteresowanie wykażą władze miasta, wydające przecież pieniądze na edukację młodzieży, w tym ekologiczną...